Wykaz skrótów
str. 15
Wprowadzenie
str. 19

Rozdział I
Swoboda przepływu kapitału w prawie Unii Europejskiej - zagadnienia podstawowe
str. 19

1. Wprowadzenie
str. 19
2. Historyczny rozwój swobody przepływu kapitału
str. 20
2.1. Swoboda przepływu kapitału w oryginalnym brzmieniu Traktatu Ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą
str. 20
2.2. Problem bezpośredniej skuteczności przepisów o swobodzie przepływu kapitału do dnia 1 lipca 1990 roku
str. 21
2.3. Uchwalenie dyrektywy Rady Nr 88/361/WE z dnia 24 czerwca 1988 r. mającej na celu implementację Artykułu 67 Traktatu
str. 25
2.4. Uchwalenie nowych przepisów o swobodzie przepływu kapitału w Traktacie o Unii Europejskiej
str. 27
3. Pojęcie "przepływ kapitału"
str. 28
3.1. Inwestycje bezpośrednie
str. 30
3.2. Inwestycje w nieruchomości
str. 36
3.3. Czynności odnoszące się do papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu na rynku kapitałowym
str. 37
3.4. Czynności dotyczące jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych
str. 40
3.5. Czynności odnoszące się do papierów wartościowych i innych instrumentów będących przedmiotem obrotu na rynku pieniężnym
str. 40
3.6. Operacje na rachunkach bieżącychi depozytowych instytucji finansowych
str. 41
3.7. Kredyty związane z transakcjami handlowymi lub świadczeniem usług, w których uczestniczy rezydent
str. 41
3.8. Pożyczki pieniężne i kredyty
str. 42
3.9. Poręczenia, pozostałe gwarancje i prawa zastawu
str. 42
3.10. Transfery wynikające z wypełniania umów ubezpieczeniowych
str. 43
3.11. Przepływy kapitału o charakterze osobistym
str. 43
3.12. Przywóz i wywóz majątku
str. 43
3.13. Inne przepływy kapitałów
str. 44
4. Przepływ kapitału a płatności
str. 44
5. Zakres terytorialny swobody przepływu kapitału
str. 45
5.1. Związek stanu faktycznego z prawem wspólnotowym - kryterium "transnacjonalności"
str. 45
5.2. Ograniczenia swobody przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi
str. 47
5.3. Ograniczenia swobody przepływu kapitału między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi
str. 47
5.4. Środki ochronne
str. 50
6. Swoboda przepływu kapitału a inne swobody
str. 52
6.1. Swoboda przepływu kapitału a swoboda przepływu towarów
str. 52
6.2. Swoboda przepływu kapitału a swoboda przedsiębiorczości
str. 53
6.3. Swoboda przepływu kapitału a inne swobody
str. 57
7. Pojęcie "ograniczenia swobody przepływu kapitału" w świetle orzecznictwa ETS
str. 58
7.1. Wprowadzenie
str. 58
7.2. Ograniczenia nabywania akcji i wykonywania praw z akcji
str. 60
7.2.1. Nabywanie akcji i wykonywanie praw z akcji - "złote akcje"
str. 60
7.2.1.1. Stan faktyczny i zarzuty Komisji Europejskiej
str. 61
7.2.1.2. Obrona Państw Członkowskich
str. 65
7.2.1.3. Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości
str. 69
7.2.1.4. Podsumowanie
str. 73
7.2.2. Nabywanie akcji i wykonywanie praw z akcji ograniczenia wykonywania prawa głosu
str. 77
7.2.3. Opodatkowanie nabywania akcji i wykonywania praw z akcji - opodatkowanie dywidend
str. 81
7.2.4. Opodatkowanie nabywania akcji i wykonywania praw z akcji - opodatkowanie nabywania akcji własnych
str. 85
7.3. Ograniczenia nabywania nieruchomości
str. 87
7.3.1. Nabywanie nieruchomości
str. 87
7.3.2. Opodatkowanie nabywania nieruchomości
str. 90
7.4. Ograniczenia ustanawiania hipotek
str. 91
7.5. Ograniczenie dokonywania inwestycji bezpośrednich
str. 92
7.6. Ograniczenia udzielania pożyczek pieniężnych i kredytów
str. 93
7.7. Ograniczenia nabywania spadku
str. 96
7.8. Podsumowanie
str. 99
8. Dopuszczalne ograniczenia swobody
str. 102
8.1. Wprowadzenie
str. 102
8.2. Stosowanie odpowiednich przepisów prawa podatkowego Państw Członkowskich traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału
str. 105
8.3. Podejmowanie środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom prawa Państw Członkowskich, zwłaszcza w sferze podatkowej
str. 111
8.4. Podejmowanie środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom prawa Państw Członkowskich w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami finansowymi
str. 113
8.5. Ustanowienie procedur deklarowania przepływu kapitału do celów informacji administracyjnej bądź statystycznej
str. 114
8.6. Porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne
str. 115
8.7. Porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne oraz zagwarantowanie przez Państwo Członkowskie usług leżących w interesie ogólnym, takich jak powszechne usługi pocztowe - sprawy dotyczące "złotej akcji"
str. 118
8.8. Przewidywalność i przejrzystość systemu hipotecznego
str. 123
8.9. Wymogi zagospodarowania przestrzennego, w szczególności utrzymania na danym obszarze stałej populacji i działalności gospodarczej niezależnej od sektora turystycznego
str. 124
8.10. Inne ograniczenia
str. 126
9. Ograniczenia obrotu nieruchomościami wynikające z Traktatu Akcesyjnego
str. 126
10. Problematyka stosowania art. 56 TWE wobec podmiotów prywatnych, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki "złotej akcji" i ograniczeń wykonywania prawa głosu akcjonariuszy
str. 135
10.1. Wprowadzenie. Niewłaściwy i właściwy horyzontalny skutek swobody
str. 135
10.2. Problematyka stosowania art. 56 TWE wobec podmiotów prywatnych na tle orzecznictwa ETS w sprawach dotyczących "złotej akcji" i ograniczeń wykonywania prawa głosu akcjonariuszy de lege lata
str. 138
10.3. Problematyka stosowania art. 56 TWE wobec podmiotów prywatnych na tle orzecznictwa ETS w sprawach dotyczących "złotej akcji" i ograniczeń wykonywania prawa głosu akcjonariuszy de lege ferenda
str. 143
10.4. Zastosowanie poczynionych ustaleń w odniesieniu do sporu pomiędzy włoską Grupą UniCredit S.p.A. a Ministerstwem Skarbu Państwa RP
str. 146
11. Podsumowanie
str. 148

Rozdział II
Wpływ swobody przepływu kapitału na zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza
str. 152

1. Wprowadzenie. Pojęcie "złota akcja"
str. 152
2. Zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza na tle Kodeksu spółek handlowych
str. 156
2.1. Zasada równości akcjonariuszy
str. 156
2.2. Zakres dopuszczalnego uprzywilejowania akcjonariuszy na tle Kodeksu spółek handlowych
str. 158
2.3. Zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza na tle Kodeksu spółek handlowych
str. 162
2.3.1. Stan prawny pomiędzy dniem 1 stycznia 2001 r.a dniem 15 stycznia 2004 r.
str. 162
2.3.2. Stan prawny pomiędzy dniem 15 stycznia 2004 r.a dniem 19 sierpnia 2005 r.
str. 162
2.3.3. Stan prawny po dniu 19 sierpnia 2005 r.
str. 163
2.3.4. Data wygaśnięcia uprzywilejowania akcji co do głosu na poziomie pięciu głosów.
str. 164
2.3.5. Skutki niedostosowania postanowień statutów spółek, w których akcjonariuszem jest Skarb Państwa do zakresu dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa.
str. 164
2.3.6. Uprzywilejowanie Skarbu Państwa w orzecznictwieSądu Najwyższego.
str. 165
2.4. Ograniczenie wykonywania prawa głosu
str. 169
2.4.1. Stan prawny obowiązujący do dnia 18 sierpnia 2005 r.
str. 170
2.4.2. Nowelizacja art. 411 k.s.h. z dnia 3 czerwca 2005 r.
str. 175
2.4.2.1. Ograniczenie prawa głosu może dotyczyć akcjonariuszy dysponujących powyżej jednej piątej ogółu głosów w spółce
str. 176
2.4.2.2. Kumulacja głosów należących do akcjonariuszy, między którymi istnieje stosunek dominacji lub zależności oraz zasady redukcji głosów
str. 176
2.4.2.3. Dopuszczalność zróżnicowania ograniczenia wykonywania prawa głosu przez akcjonariuszy
str. 180
2.4.3. Ocena nowej regulacji ograniczenia wykonywania prawa głosu z perspektywy swobody przepływu kapitału
str. 181
3. Zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa w spółkach kapitałowych o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego na tle ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o szczególnych uprawnieniach Skarbu Państwa oraz ich wykonywa (Dz. U. Nr 132, poz. 1108)
str. 185
3.1. Tło społeczno-polityczne legislacji: "afera Orlenu"i rozwój orzecznictwa europejskiego
str. 185
3.2. Dyskusja w środowisku prawniczym
str. 187
3.3. Zakres podmiotowy ustawy - spółki o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego
str. 192
3.4. Szczególne uprawnienia Skarbu Państwa: sprzeciw Ministra Skarbu Państwa wobec określonych czynności spółek
str. 196
3.4.1. Sprzeciw wobec podjętej przez zarząd uchwały lub innej dokonanej przez zarząd czynności prawnej, której przedmiotem jest rozporządzenie podstawowym składnikiem mienia spółki (art. 2 ust. 1 ustawy)
str. 196
3.4.2. Sprzeciw wobec uchwały walnego zgromadzenia albo walnego zgromadzenia wspólników dotyczącej rozwiązania spółki, przeniesienia siedziby spółki za granicę, zmiany przedmiotu przedsiębiorstwa spółki lub zbycia albo wydzierżawienia przedsiębiorstwa
str. 202
3.4.3.Sprzeciw wobec zmiany przedmiotu działalności spółki (art. 3 ust. 1 ustawy)
str. 203
3.5. Tryb wykonywania szczególnych uprawnień Skarbu Państwa
str. 207
3.6. Obserwatorzy Skarbu Państwa
str. 208
3.7. Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o rezerwach państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw
str. 213
3.8. Charakter prawny ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r
str. 215
3.9. Projekt ustawy o nadzorze właścicielskim nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa oraz o przekształceniach własnościowych
str. 219
3.10. Podsumowanie
str. 223

4. Podsumowanie. Wpływ swobody przepływu kapitału na zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza
str. 225

4.1. Podsumowanie dotychczasowych rozważań
str. 225
4.2. Wpływ swobody przepływu kapitału na zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza na poziomie stanowienia prawa
str. 229
4.3. Wpływ swobody przepływu kapitału na zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza na poziomie stosowania prawa
str. 232

Rozdział III
Zakres dopuszczalnego uprzywilejowania Skarbu Państwa jako akcjonariusza w przypadku oferty przejęcia spółki na tle dyrektywy 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia
str. 237

1. Wprowadzenie
str. 237
2. Obowiązek implementacji dyrektywy w prawie wewnętrznym i skutki jego niewykonania
str. 239
2.1. Dyrektywa jako źródło prawa
str. 239
2.2. Obowiązek Państwa Członkowskiego dokonania implementacji dyrektywy w prawie wewnętrznym
str. 240
2.3. Problematyka bezpośredniej skuteczności dyrektyww prawie wewnętrznym
str. 243
2.4. Odpowiedzialność Państwa Członkowskiego za szkodę poniesioną w rezultacie braku lub niewłaściwej implementacji dyrektywy
str. 250
2.4.1. Odpowiedzialność Państw Członkowskich za szkody wyrządzone wskutek nieimplementowania lub wadliwego implementowania dyrektywy
str. 250
2.4.2. Odpowiedzialność Państw Członkowskich za szkody wyrządzone wskutek wydania wadliwego orzeczenia sądowego
str. 250
2.4.3. Odpowiedzialność państwa polskiego za szkody wyrządzone wskutek nieimplementowania lub wadliwego implementowania dyrektywy
str. 252
3. Dyrektywa 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia
str. 256
3.1. Wprowadzenie
str. 256
3.2. Proces legislacyjny zmierzający do uchwalenia dyrektywy
str. 257
3.3. Zakres zastosowania dyrektywy
str. 260
3.4. Właściwość prawa i organu nadzoru
str. 262
3.4.1. Właściwy organ nadzoru według dyrektywy
str. 262
3.4.2. Prawo właściwe według dyrektywy
str. 263
3.4.3. Implementacja w prawie polskim
str. 265
3.5. Obowiązkowa oferta i godziwa cena
str. 270
3.5.1. Obowiązkowa oferta i godziwa cena według dyrektywy
str. 270
3.5.2. Implementacja w prawie polskim
str. 271
3.6. Informacje dotyczące ofert
str. 273
3.6.1. Informacje dotyczące ofert według dyrektywy
str. 273
3.6.1. Implementacja w prawie polskim
str. 274
3.7.Termin odpowiadania na ofertę
str. 276
3.7.1. Termin odpowiadania na ofertę według dyrektywy
str. 276
3.7.2. Implementacja w prawie polskim
str. 276
3.8. Zasada neutralności władz spółki
str. 277
3.8.1. Zasada neutralności władz spółki według dyrektywy
str. 277
3.8.2. Implementacja w prawie polskim
str. 278
3.9. Dodatkowe obowiązki informacyjne spółek
str. 280
3.9.1. Dodatkowe obowiązki informacyjne spółek według dyrektywy
str. 280
3.9.2. Implementacja w prawie polskim
str. 282
3.10. Zasada przełamania
str. 284
3.10.1. Zasada przełamania według dyrektywy
str. 285
3.10.2. Implementacja w prawie polskim
str. 287
3.10.3. Ograniczenia zbywalności akcji na tle kodeksu spółek handlowych
str. 288
3.10.4. Odszkodowanie dla akcjonariuszy w przypadku ograniczenia uprawnień według dyrektywy i w prawie polskim
str. 292
3.11. Sytuacja Państw Członkowskich posiadających papiery wartościowe spółki będącej przedmiotem oferty
str. 293
3.12. Możliwość uchylenia niektórych obowiązków wynikających z dyrektywy przez Państwa Członkowskie
str. 295
3.12.1. Zastrzeżenie niestosowania art. 9 ust. 2 i 3 i/lub art. 11 (opt-out) i prawo dobrowolnego poddania się zastosowaniu tych przepisów (opt-in) według dyrektywy
str. 295
3.12.2. Zasada wzajemności według dyrektywy
str. 297
3.12.3. Podsumowanie
str. 298
3.12.4. Implementacja w prawie polskim
str. 299
4. Podsumowanie
str. 300
5. Rola organów regulacyjnych w przypadku fuzji transgranicznych w Unii Europejskiej
str. 304
Podsumowanie
str. 307
1. Wnioski końcowe
str. 307
2. Jakie przywileje dla państwa jako akcjonariusza?
str. 319

Literatura
str. 325
Zestawienie orzecznictwa
str. 334