STRESZCZENIE

            Publikacja "Postępowanie zabezpieczające. Komentarz. Wybór orzeczeń" obejmuje w głównej mierze omówienie przepisów kodeksu postępowania cywilnego dotyczących tej problematyki zamieszczonych w Części drugiej kodeksu postępowania cywilnego - "Postępowanie zabezpieczające", w formie tradycyjnie przyjętej dla komentarzy, z przytoczeniem poszczególnych przepisów i podaniem w formie numerowanych tez przedmiotu rozważań. Problematyka postępowania zabezpieczającego przedstawiana dotychczas w tej formie, stanowiła dotychczas zwykle jedynie fragmenty szerszych opracowań dotyczących szeroko rozumianego postępowania egzekucyjnego, co było zapewne wynikiem systematyki obowiązującej w kodeksie postępowania cywilnego przed zmianami dokonanymi ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 172, poz. 1804), gdzie przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego zamieszczono poprzednio w Części drugiej - "Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne".
            Problematyka postępowania zabezpieczającego regulowana przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego wykracza jednocześnie poza ramy jego Części drugiej. Należy tu wspomnieć na przykład o przepisach dotyczących nakazu zapłaty jako tytułu zabezpieczającego zamieszczonych w Części pierwszej kodeksu. W tej części kodeksu znajdują się również przepisy art. 445 i 4451 k.p.c. odnoszące się do problematyki zabezpieczenia w związku z toczącym się postępowaniem o rozwód lub separację. Z kolei w Części piątej kodeksu - "Sąd polubowny (arbitrażowy)" zamieszczono przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego przed sądem polubownym. Ponadto regulację normatywną z zakresu postępowania zabezpieczającego zawiera szereg odrębnych ustaw. Przykładowo wskazać można na art. 36-42 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), art. 29-35 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149, poz. 703 ze zm.), art. 291 i 292 kodeksu postępowania karnego, art. 25 i 26 kodeksu karnego wykonawczego. Podobnie istotne znaczenie praktyczne dla postępowania zabezpieczającego odgrywa problematyka kosztów tego postępowania regulowana w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. 2006 r. Nr 167, poz. 1191).
            Powyższa sytuacja skłania do próby bardziej kompleksowego ujęcia problematyki postępowania zabezpieczającego. Dlatego też publikacja "Postępowanie zabezpieczające. Komentarz. Wybór orzeczeń", prócz analizy odpowiednich przepisów Części drugiej kodeksu postępowania cywilnego zawiera w odrębnych tytułach także omówienie pozostałych przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujących postępowanie zabezpieczające. Zamieszczono w niej również wybór przepisów szczególnych, zawartych w ustawach pozakodeksowych, dotyczących postępowania zabezpieczającego.
            Praca została podzielona na trzy części. Część pierwsza zawiera uwagi dotyczące przepisów zamieszczonych w Części drugiej kodeksu postępowania cywilnego, z uwzględnieniem problematyki kosztów postępowania zabezpieczającego. W części drugiej omówiono głównie problematykę nakazu zapłaty jako tytułu zabezpieczającego, problematykę zabezpieczenia w sprawach rodzinnych na tle spraw o rozwód i separację oraz zagadnienia związane z zabezpieczeniem roszczeń dochodzonych przed sądem polubownym. W części trzeciej zamieszczono wybór orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących postępowania zabezpieczającego, do których odwołano się w komentarzu, zazwyczaj wraz z fragmentami uzasadnień odnoszących się do tej problematyki oraz wybór przepisów innych ustaw zawierających regulację dotyczącą postępowania zabezpieczającego. Praca zawiera również skorowidz rzeczowy zawierający hasła ułatwiające korzystanie z tekstu odsyłające do odpowiednich przepisów i tez komentarza oraz wykaz publikacji dotyczących postępowania zabezpieczającego, do których nawiązywano w tekście opracowania. Przy redagowaniu poszczególnych tez uwzględniono w szczególności:

zmiany dotychczasowych przepisów i ich wpływ na regulację dotyczącą postępowania zabezpieczającego

praktyczne aspekty stosowania komentowanych przepisów

omówienie orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących komentowanych przepisów.
            Zostały również zasygnalizowane i przedstawione wątpliwości pojawiające się przy wykładni komentowanych przepisów oraz zastrzeżenia co do części nowo przyjętych rozwiązań.
            Uwzględniając fakt, że szeroko rozumiane pojęcie postępowania zabezpieczającego obejmuje zarówno etap orzekania o zabezpieczeniu, jak i etap postępowania wykonawczego, istotną część opracowania poświęcono zagadnieniom związanym z wykonaniem orzeczeń w przedmiocie zabezpieczenia. Kwestie dotyczące orzekania o zabezpieczeniu i wykonania tytułów zabezpieczających są bowiem ze sobą dość ściśle powiązane i stanowią w części przedmiot łącznej regulacji zamieszczonej w Części drugiej kodeksu postępowania cywilnego.